Üretici Firmalar için Ürün Kataloğu Mimarisi

Perakende bir mağazada ürün, kendi başına anlamlı bir nesnedir: seçersiniz, sepete atarsınız. Üretici kataloğunda ise ürün bir ağın düğümüdür. Hangi makineye takıldığı, hangi ölçüde üretildiği, hangi standartla uyumlu olduğu ve hangi belgeye sahip olduğu bilgisi ürünün kendisi kadar önemlidir.

Bu farkı görmezden gelen kataloglar, ürün sayısı arttıkça kullanılamaz hâle gelir.

Kategori ağacı: derinlik değil, ayrım gücü

Kategori ağacı tasarlanırken en sık yapılan hata, kurumun iç organizasyonunu yansıtmaktır. Ziyaretçi, üretim hattı adlarını bilmez.

Doğru ağaç, ziyaretçinin aradığını daraltmasını sağlayan ayrımlardan kurulur. Pratik ölçüt şudur: bir kategoriye tıklandığında listedeki ürün sayısı belirgin biçimde azalıyor mu? Azalmıyorsa o kategori bir ayrım üretmiyordur.

Ayrıca:

• Üç seviyeden derin ağaçlar mobilde kullanılamaz hâle gelir.
• Bir ürün birden fazla kategoriye ait olabilir; ağaç bunu desteklemelidir.
• Her kategorinin kendi tanıtım metni bulunmalıdır; boş kategori sayfaları hem ziyaretçi hem arama motoru için değersizdir.

Özellik modeli

Katalogun asıl gücü kategoride değil, özelliklerde saklıdır. Özellikler doğru modellendiğinde filtreleme, karşılaştırma ve arama kendiliğinden gelir.

Üç tür özellik ayrılır:

• Sayısal özellikler. Ölçü, ağırlık, güç, basınç. Birimiyle birlikte saklanır ve aralık filtresi verilir.
• Seçimli özellikler. Malzeme, kaplama, bağlantı tipi. Sabit bir listeden gelir; serbest metin girilmesine izin verilmez.
• Serbest metin özellikler. Açıklama, kullanım notu. Filtrelenmez.

En yaygın hata, sayısal özelliklerin metin olarak saklanmasıdır: "120 mm" yazıldığında sıralama ve aralık filtresi çalışmaz. Değer ile birim ayrı alanlarda tutulur.

Uyumluluk ilişkisi

Yedek parça, aksesuar ve tamamlayıcı ürün satan firmalarda kataloğun en kritik parçası uyumluluk bilgisidir: bu parça hangi modele, hangi yıl aralığına, hangi motor tipine uyuyor?

Bu bilgi kategoriyle çözülemez. Ayrı bir eşleşme tablosu gerekir: bir tarafta ürün, diğer tarafta uyumlu olduğu araç, makine ya da model.

Doğru kurulduğunda ziyaretçiye şu deneyim sunulur: önce kendi modelini seçer, katalog yalnızca ona uyan ürünleri gösterir. Uyumsuz seçenek listeye hiç gelmez.

Bu kurgunun ticari karşılığı doğrudandır: yanlış ürün siparişi, iade maliyeti ve müşteri kaybı satın alma anından önce kesilir.

Teknik doküman yönetimi

Üretici kataloglarında ürünle birlikte gelen dosyalar vardır: teknik çizim, montaj kılavuzu, güvenlik bilgi formu, uygunluk belgesi, ürün kataloğu.

Bu dosyalar için:

• Her dosya ürüne bağlanır, ayrı bir "indirilenler" sayfasında toplanmaz.
• Dosya adı, ziyaretçinin bilgisayarında da anlamlı olacak biçimde üretilir.
• Sürüm bilgisi ve tarih gösterilir.
• Erişim kısıtlanacaksa (bayiye özel dokümanlar) yetki modeli baştan tanımlanır.

Arama

Ürün sayısı birkaç yüzü geçtiğinde arama, kategori ağacından daha çok kullanılır hâle gelir. İyi bir katalog araması şunları yapar:

• Ürün kodunu birebir bulur. Alıcı çoğu zaman kodu yazar.
• Yazım hatasını tolere eder.
• Türkçe karakter farkını yok sayar. "olcu" araması "ölçü" sonucunu getirir.
• Eş anlamlıları bilir. Sektörde iki farklı adla anılan aynı parça, iki aramada da bulunur.
• Boş sonuç durumunda öneri sunar. Hiç sonuç yoksa en yakın kategoriye yönlendirir.

Fiyat gösterimi kararı

Üretici firmalarda fiyat gösterimi bir ticari karardır ve katalog mimarisini etkiler:

• Herkese açık fiyat. En basit kurgu.
• Girişe bağlı fiyat. Ürünler herkese açık, fiyat yalnızca giriş yapan bayiye görünür. Arama görünürlüğü korunur, fiyat gizli kalır.
• Fiyat yok, teklif talebi var. Her ürün sayfasında teklif formu bulunur.

İkinci seçenek, arama görünürlüğü ile fiyat gizliliğini birlikte isteyen firmalar için genellikle en dengeli karardır.

Katalogdan siteye

Katalog verisi çoğu zaman zaten kurumda vardır: ERP'de, Excel dosyalarında ya da baskı kataloğunun kaynak dosyalarında. Projede yapılacak iş, bu veriyi sıfırdan girmek değil, yapıya oturtmaktır.

Bu nedenle proje başında sorulacak soru şudur: ürün verisinin otoritesi hangi sistemde olacak? Site mi, ERP mi? Yanıt, aktarımın yönünü ve sıklığını belirler.